آلوئه ورا نه تنها یک گیاه آپارتمانی تزئینی است، بلکه یک گیاه دارویی و آرایشی قدرتمند نیز می‌باشد. اگرچه آلوئه ورا در اصل یک گیاه بیابانی بود، اما اکنون راه خود را به بسیاری از خانه‌ها پیدا کرده است. امروزه، این گیاه در بسیاری از خانه‌ها یافت می‌شود. علاوه بر اینکه یک گیاه آبدار تزئینی و همیشه سبز است، می‌تواند به عنوان درمانی برای بیماری‌های پوستی نیز مورد استفاده قرار گیرد.

در این مقاله نحوه پرورش، نگه‌داری و تکثیر گیاه آلوئه ورا را به طور کامل شرح می دهیم.

منشأ و ویژگی‌های آلوئه ورا

ما در مقاله “مرور کلی گیاه آلوئه ورا” در سایت خود به طور کلی در مورد گیاه آلوئه ورا و انواع گونه‌های آن و اثرات دارویی و ویژگی‌های فیتوشیمیایی این گیاه صحبت کردیم و در مقاله حاضر فقط اشاره کوچکی به منشأ و ویژگی‌های آن می‌کنیم.

آلوئه ورا ، که با نام آلوئه واقعی یا آلوئه اصیل نیز شناخته می‌شود، در اصل از شبه جزیره عربستان می‌آید و اکنون در خانه‌های سراسر اروپا ، غرب و شرق محبوب است. آلوئه باربادنسیس نام گونه‌ای و مترادف گیاه آلوئه واقعی است.

این گیاه از زمان‌های قدیم به دلیل خواص درمانی‌اش شناخته شده است. آلوئه ورا با ظاهر منحصر به فرد و طبیعت بی‌تکلف خود، به طور فزاینده‌ای در خانه مورد استفاده قرار می‌گیرد!

اگرچه آلوئه ورا اغلب با کاکتوس اشتباه گرفته می‌شود، اما در واقع یک ساکولنت است. این گیاه کاملاً بدون ساقه یا روی یک شبه ساقه کوتاه رشد می‌کند و برگ‌های رزت مانندی تشکیل می‌دهد که حدود 30 تا 40 سانتی‌متر طول و 6 تا 7 سانتی‌متر عرض در پایه دارند و سپس به یک نقطه باریک می‌شوند. این برگ‌ها معمولاً به رنگ سبز شاداب یا سبز خاکستری با دندانه‌های برجسته و محکم در لبه‌های خود هستند.

آلوئه ورا همچنین می‌تواند پس از سه سال، در صورت وجود شرایط مناسب گل بدهد. این گیاه آبدار، یک گل تک ساقه یا به ندرت، یک گل دو یا سه ساقه تشکیل می‌دهد که می‌تواند ۶۰ تا ۹۰ سانتی‌متر ارتفاع داشته باشد. گل‌های این گیاه خود را به صورت یک خوشه استوانه‌ای به طول ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر مرتب می‌کنند و به سمت بالا باریک می‌شوند. این گل‌های زرد، قرمز یا نارنجی دارای ساقه‌ای کوتاه و پرچم‌ها و مادگی‌های برجسته‌ای هستند که از بالا بیرون زده‌اند.

کاشت آلوئه ورا

گیاه آلوئه ورا به مراقبت بسیار کمی نیاز دارد، بنابراین پرورش آن معمولاً آسان است. در اینجا هر آنچه را که باید در مورد پرورش و مراقبت از آلوئه ورا بدانید، آورده شده است.

کاشت آلوئه ورا آسان و تقریباً همیشه موفقیت‌آمیز است. گلدانی پیدا کنید که برای اندازه گیاه مناسب باشد، مقداری خاک رس منبسط شده به ته گلدان برای زهکشی اضافه کنید و گیاه آلوئه ورا را در آن قرار دهید و ریشه‌ها را با خاک بپوشانید. باز هم، خاک کاکتوس و ساکولنت در اینجا خوب عمل می‌کند، یا به عنوان جایگزین، خاک کاکتوس خانگی مناسب است. خاک را به آرامی فشار دهید و خوب آبیاری کنید. در نهایت، آلوئه ورا را به مکانی گرم و آفتابی منتقل کنید. ریشه‌ها تنها پس از چند هفته رشد می‌کنند.

مکان مناسب برای آلوئه ورا

آلوئه ورا عاشق واقعی آفتاب است. بنابراین حتماً آن را کنار پنجره جنوبی یا در گلخانه قرار دهید و دمای آن را حدود 20 تا 25 درجه سانتیگراد نگه دارید. آلوئه ورا اتاق‌های تاریک‌تر را تحمل می‌کند، اما احتمالاً کدر می‌شود و خیلی کندتر رشد می‌کند.

کشت گیاه آلوئه ورا در باغ دشوار است زیرا دمای زیر 5 درجه سانتیگراد را تحمل نمی‌کند. به همین دلیل، باید آن را در گلدان پرورش دهید و برای زمستان به داخل خانه بیاورید. در بهار، حدود اواسط ماه مه (اردیبهشت)، آلوئه ورای خود را دوباره به بیرون و زیر نور خورشید منتقل کنید، البته به شرطی که خطر یخ زدگی وجود نداشته باشد. اما اجازه دهید در مکان جدید خود جا بیفتد. اگر آلوئه ورا را مستقیماً از یک مکان زمستانی به آفتاب سوزان منتقل کنید، ممکن است برگ‌ها بسوزند. به محض اینکه دما در ماه سپتامبر (شهریور) دوباره کاهش یافت، گیاه خود را به داخل خانه منتقل کنید. این گیاه را در یک اتاق روشن با دمای ملایم حداکثر 15 درجه سانتیگراد قرار دهید. گلخانه، راه پله یا اتاق‌های نشیمن بدون سیستم گرمایش، همگی ایده‌آل هستند.

چه نوع خاکی برای آلوئه ورا بهترین است؟

آلوئه ورا در خاک غنی از مواد معدنی و مواد مغذی که هوموس (گیاخاک) کمی دارد، بهترین رشد را دارد. می‌توانید از خاک گلدان معمولی استفاده کنید، اما در این صورت باید بیشتر آن را پیوند بزنید. در هر صورت، خاک باید نفوذپذیری بالایی داشته باشد تا از غرقاب شدن و بیماری جلوگیری شود. خاک کاکتوس یا ساکولنت بهترین است، اما می‌توانید با اضافه کردن ماسه، پودر سنگ و خاک رس شکسته به کمپوست با کیفیت بالا، خاک خودتان را بسازید. کمپوست از رشد گیاه پشتیبانی می‌کند، در حالی که ماسه هوادهی مناسب و نفوذپذیری آب را فراهم می‌کند. پودر سنگ و خاک رس شکسته، ساختار و پایداری بیشتری به کمپوست می‌دهند تا از فروپاشی آن جلوگیری شود.

نکته: خاک کاکتوس و ساکولنت خود را درست کنید:

اگر می‌خواهید خاک کاکتوس خود را درست کنید، حدود ۵۰٪ خاک همه منظوره را با ۱۰٪ ماسه کوارتز، ۳۰٪ خاک رس منبسط شده و ۱۰٪ پودر سنگ بازالت یا گرانیت مخلوط کنید. این یک خاک سست و با تهویه مناسب ایجاد می‌کند که می‌تواند آب و مواد مغذی را به خوبی ذخیره کند و از غرقاب شدن جلوگیری کند.

مراقبت از گیاه آلوئه ورا: آبیاری، کوددهی و هرس

آبیاری گیاه

آلوئه ورا به عنوان یک گیاه آبدار، آب را در برگ‌های خود ذخیره می‌کند و دوره‌های طولانی خشکی را تحمل می‌کند. این بدان معناست که نیازی به آبیاری زیاد آن نخواهید داشت و در واقع، این گیاه به غرقابی شدن بسیار حساس است. اگر آب نتواند زهکشی شود، خاک هوادهی نمی‌شود و این می‌تواند منجر به پوسیدگی ریشه شود. با این وجود، خاک را دائماً مرطوب نگه دارید و اجازه ندهید کاملاً خشک شود.

در مورد گیاهانی مانند آلوئه ورا، مهم است که آب روی برگ‌ها جاری نشود. اگر این اتفاق بیفتد، ممکن است آب در قلب گل جمع شود که رشد قارچ را تشویق می‌کند و می‌تواند باعث پوسیدگی گیاه شود. آب کم کلسیم، مانند آب باران یا آب معدنی، برای آلوئه ورا بهترین است.

چند وقت یکبار باید آلوئه ورا را آبیاری کنید؟

معمولاً کافی است که هفته‌ای یک بار آلوئه ورا را آبیاری کنید. برای بررسی اینکه آیا زمان آبیاری گیاه شما فرا رسیده است، از آزمایش انگشت استفاده کنید: وقتی سطح خاک خشک شد، دوباره آبیاری کنید.

گیاهان جوان به مراقبت بیشتری نیاز دارند، زیرا برگ‌های آنها نمی‌توانند به اندازه ساکولنت‌های بالغ آب ذخیره کنند. آنها به آبیاری کم و دفعات بیشتر نیاز دارند.

به دلیل دمای سردتر در زمستان، آلوئه ورا در طول زمستان به خواب زمستانی می‌رود. در طول خواب زمستانی، ساکولنت آب زیادی جذب نمی‌کند، بنابراین تنظیم برنامه آبیاری آن مهم است. ریشه آن نباید خشک شود، اما باید صرفه‌جویی شود: خطر پوسیدگی ریشه ناشی از رطوبت بیش از حد در زمستان زیاد است.

کوددهی

آلوئه ورا در اصل از مناطق بیابانی شبه جزیره عربستان می‌آید و برای زنده ماندن بدون نیاز به مواد غذایی زیاد تکامل یافته است. برای باغبانان تفننی، این به این معنی است که به کود زیادی نیاز نخواهد داشت! با این وجود، کوددهی گاه به گاه گیاه آلوئه ورا ایده خوبی است، به خصوص اگر از این گیاه آبدار برای اهداف دارویی استفاده می‌کنید. کود به گیاه کمک می‌کند تا به سرعت از هرس بهبود یابد و به رشد برگ‌های قوی و سالم پر از ژل کمک می‌کند.

در طول فصل رشد، تقریباً هر دو هفته یکبار آلوئه ورا را کود دهید. اگر همزمان به گیاه کود دهید و آب دهید، مواد مغذی حاصل از کود به طور مساوی در سراسر خاک توزیع می‌شوند و از رشد گیاه شما پشتیبانی می‌کنند. لازم نیست بلافاصله پس از انتقال گیاه به خاک جدید، آن را کود دهید، زیرا خاک جدید مواد مغذی کافی را خواهد داشت. و در طول خواب زمستانی بین اکتبر و آوریل (مهر تا فروردین) نیز نیازی به کوددهی نخواهد داشت.

هرس کردن

نیازی به هرس کردن گیاه آلوئه ورا نیست. برای حفظ شکل گیاه و اطمینان از اینکه خیلی بزرگ یا خیلی پخش نشود، برگ‌های قدیمی و بیرونی آن را ببرید. و حتماً همیشه برگ‌های بیمار یا آسیب‌دیده را جدا کنید.

اگر می‌خواهید از آلوئه ورا برای اهداف دارویی استفاده کنید، برگ‌های بیرونی را مرتباً برداشت کنید و از ژل آنها استفاده کنید. گیاهانی که بیش از سه سال سن دارند برای این کار بهترین هستند – برگ‌های آنها بزرگتر و قوی‌تر از گیاهان جوان‌تر است. آنها ژل بیشتری دارند، از برداشت بهتر بهبود می‌یابند و سریع‌تر برگ‌های جدید تشکیل می‌دهند.

چرا برگ آلوئه ورا قهوه‌ای می‌شود؟

گاهی اوقات، برگ‌های آلوئه ورا می‌توانند قهوه‌ای، خاکستری-بنفش یا رنگ‌پریده شوند. این ممکن است به دلایل مختلفی باشد.

اگر برگ‌های بیرونی و قدیمی‌تر قهوه‌ای شوند، نیازی به نگرانی نیست. گیاه به رشد خود ادامه می‌دهد، برگ‌های قدیمی‌تر می‌ریزند و برگ‌های داخلی جدیدی برای مدتی تشکیل می‌دهند. گاهی اوقات، برگ‌ها پس از پیوند (تکثیر) آلوئه ورا تغییر رنگ می‌دهند. باز هم، این مشکلی نیست. به آلوئه ورای خود کمی فرصت دهید تا در خاک جدید رشد کند و تغییر رنگ باید خود به خود برطرف شود.

اگر گیاه کمبود مواد مغذی داشته باشد، برگ‌های آلوئه ورا نیز ممکن است قهوه‌ای شوند. اگر مدتی است که آلوئه ورا را به جای دیگری منتقل نکرده‌اید، گلدان آن را عوض کنید. این کار باعث می‌شود که مواد مغذی تازه‌ای به آن برسد.

برگ‌های قهوه‌ای مایل به قرمز همچنین ممکن است نشان دهنده این باشد که گیاه شما از قرار گرفتن بیش از حد در معرض آفتاب و دمای بالا رنج می‌برد. اگر نوک برگ‌ها خشک شدند، آلوئه ورا را به مکانی با نور کمتر منتقل کنید. پس از مدت کوتاهی، برگ‌ها رنگ سبز سالم خود را دوباره به دست می‌آورند.

اگر آلوئه ورا شما از هیچ یک از این مشکلات رنج نمی‌برد، حل کردن مشکلات ممکن است دشوارتر باشد. وقتی برگ‌های داخلی و جوان‌تر گیاه قهوه‌ای یا زرد می‌شوند، ممکن است از غرقابی رنج ببرد. هرگونه آب راکد را دور بریزید و آبیاری را به مدت یک تا دو هفته به طور کامل متوقف کنید، به خصوص اگر برگ‌های گیاه شما وقتی کمی بین انگشتان فشار داده می‌شوند نرم هستند. برگ‌های نرم و تغییر رنگ داده را ببرید و دور بریزید، زیرا آنها شرایط مناسبی را برای رشد قارچ فراهم می‌کنند.

شایع‌ترین دلایل قهوه‌ای شدن برگ‌های گیاه:

• رشد: با رشد برگ‌های جوان‌تر، برگ‌های قدیمی‌تر باید حذف شوند.
• پیوند: گاهی اوقات، آلوئه ورا بلافاصله پس از تعویض گلدان قهوه‌ای می‌شود. نگران نباشید: این گیاه قبل از اینکه دوباره به خودی خود سالم شود، ریشه‌های ظریفی تشکیل می‌دهد.
• خاک قدیمی: مواد مغذی موجود در خاک مصرف شده‌اند. گلدان آلوئه ورا را عوض کنید.
• نور زیاد خورشید: اگر آلوئه ورای شما برای مدت طولانی در معرض نور مستقیم خورشید قرار گیرد، می‌تواند به عنوان نوعی محافظت در برابر آفتاب، برگ‌های قهوه‌ای ایجاد کند. گیاه را به مکانی سایه‌دارتر منتقل کنید.
• غرق شدن در آب: آبیاری بیش از حد گیاه باعث قهوه‌ای و نرم شدن برگ‌ها می‌شود. آبیاری را به مدت ۱ تا ۲ هفته به طور کامل متوقف کنید تا ریشه خشک شود. هشدار: این می‌تواند منجر به پوسیدگی ریشه و رشد قارچ شود.

تکثیر آلوئه ورا

روش‌های مختلفی برای تکثیر آلوئه ورا وجود دارد. همه آنها آسان هستند، به خصوص به این دلیل که اگر این گیاه به حال خود رها شود، با پاجوش‌ها تکثیر می‌شود! با این حال، می‌توانید از بذر یا قلمه برگ نیز استفاده کنید.

تکثیر از طریق پاجوش

آلوئه ورا به اصطلاح پاجوش تشکیل می‌دهد. این پاجوش‌ها توسط ساقه به گیاه مادر متصل هستند اما ریشه‌های خود را تشکیل می‌دهند. برای تکثیر گیاه از پاجوش‌هایش، گیاه بالغ را از گلدانش خارج کنید، خاک اضافی را پاک کنید و پاجوش‌ها را از گیاه مادر جدا کنید.

توجه: پاجوش‌ها باید حداقل پنج سانتی‌متر طول داشته باشند.

پس از جدا کردن پاجوش‌ها از گیاه مادر، آنها را در گلدان خود قرار دهید، با خاک و آب بپوشانید. خاک کاکتوس، ساکولنت یا خاک خانگی تهیه شده از کمپوست با کیفیت بالا برای این کار بهترین گزینه است. به زودی، این پاجوش به یک گیاه بزرگ تبدیل می‌شود و پاجوش‌های خود را تولید می‌کند.

تکثیر از طریق بذر

تکثیر آلوئه ورا از طریق بذر کمی پیچیده‌تر اما کاملاً امکان‌پذیر است. بهترین زمان برای کاشت بذر این گیاه از ماه مه (اردیبهشت) است، زمانی که روزها بلندتر و روشن‌تر هستند. برای انجام این کار، بذرهای آلوئه ورا را در یک گلدان کوچک پر از خاک مرطوب قرار دهید و آنها را به آرامی فشار دهید، به طوری که قسمت بالایی بذر از خاک بیرون بزند. گلدان را با یک شیشه یا سلفون بپوشانید تا یک گلخانه کوچک ایجاد شود که به جوانه‌زنی کمک کند و آن را در مکانی گرم، مانند طاقچه پنجره، با دمای حدود ۲۵ درجه سانتیگراد قرار دهید. گاهی اوقات، درب گلخانه کوچک را بردارید تا از رشد قارچ جلوگیری شود. پس از ۲ تا ۴ هفته، بذرها شروع به جوانه زدن می‌کنند.

آیا می‌توان آلوئه ورا را از برگ پرورش داد؟

راه سوم برای تکثیر آلوئه ورا، کاشت قلمه برگ است. این روش تقریباً به آسانی تکثیر از طریق پاجوش‌ها است. برای انجام این کار، یک برگ بیرونی سالم را با یک چاقوی تیز ببرید، چند روز بگذارید خشک شود و سپس آن را حدود یک سوم داخل گلدانی پر از خاک قرار دهید و به آرامی فشار دهید تا نیفتد. باز هم، خاک کاکتوس خانگی یا خاک مخصوص کاکتوس و ساکولنت به خوبی جواب می‌دهد. در نهایت، برگ آلوئه ورا را به خوبی آبیاری کنید تا تشکیل ریشه تحریک شود. گلدان را در مکانی گرم و آفتابی – مانند طاقچه پنجره – قرار دهید و خاک را به مدت چهار هفته دائماً مرطوب نگه دارید، تا زمانی که برگ باید ریشه زده باشد. از این به بعد، گیاه کوچک آلوئه ورا را می‌توان درست مانند یک گیاه بالغ آبیاری کرد.

آیا آلوئه ورا مقاوم است؟

برای سالم نگه داشتن آلوئه ورای خود، آن را زمستان‌گذرانی کنید. اگر گیاه در فضای باز است، آن را از شهریور ماه به داخل خانه بیاورید. اگر گیاه آپارتمانی است، قبل از انتقال آن به مکان مناسب زمستانی، تا پایان مهر ماه آن را به حال خود رها کنید.

زمستان‌گذرانی آلوئه ورا بهتر است در یک اتاق روشن با دمای ثابت ۵ تا ۱۵ درجه سانتیگراد انجام شود. باغ‌های زمستانی، راه‌پله‌های روشن یا اتاق‌های نشیمن بدون سیستم گرمایش برای این کار ایده‌آل هستند. در طول این دوره خواب زمستانی، گیاه خود را کمتر آبیاری کنید و از کوددهی خودداری کنید. از ماه مارس (اسفند) به بعد، می‌توانید گیاه خود را به مکانی گرم‌تر منتقل کنید. با این حال، تا اردیبهشت ماه، زمانی که دیگر یخبندانی وجود ندارد، آن را به فضای باز منتقل نکنید.

انتقال آلوئه ورا

مانند هر گیاه گلدانی دیگر، پس از فشرده شدن خاک و از دست دادن مواد مغذی کمیاب، باید ساکولنت خود را منتقل کنید. آلوئه ورا معمولاً هر دو تا پنج سال نیاز به تعویض گلدان دارد، اما این به سن گیاه و خاک آن بستگی دارد. گیاه شما احتمالاً به محض اینکه متوجه شدید رشد آن کندتر شده است، یا زمانی که شاخه‌ها به لبه گلدان می‌رسند، نیاز به تعویض گلدان خواهد داشت. اگر با شاخه‌های بلند سر و کار دارید، بهتر است همزمان با تکثیر شاخه‌ها، گلدان آلوئه ورا را نیز عوض کنید.

برای انتقال آلوئه ورا، آن را از گلدانش خارج کنید، خاک قدیمی و برگ‌های مرده را از آن پاک کنید و در گلدان جدید و بزرگتر قرار دهید. توجه: اگر قسمت پایینی گیاه چوبی است، به گلدان عمیق‌تری نیاز دارد. از خاک کاکتوس خانگی یا مخلوط مخصوص کاکتوس و ساکولنت استفاده کنید. برای گیاهان بزرگتر، از تکیه‌گاه چوبی برای پشتیبانی استفاده کنید تا زمانی که ساکولنت دوباره در خاک تثبیت شود. در غیر این صورت، گیاه سنگین آلوئه ورا ممکن است واژگون شود.

مقاله برگرفته و ترجمه شده از سایت Plantura Magazine می‌باشد.